Uitvoering

November 2017


De voortgang van de werkzaamheden is in het terrein goed zichtbaar.
Zowel in de Deurnsche Peel als Mariapeel zijn flinke hoeveelheden Trosbosbesstruiken verwijderd. In Mariaveen is de afgelopen maand een moeilijk begaanbaar en dichtbegroeid deel leeggehaald. Er is gebruik gemaakt van een rijplatenbaan, die steeds werd verlegd om bodemschade zo veel mogelijk te voorkomen. Diverse peelbanen en veenputjes zijn weer zichtbaar geworden. Dit deelgebied is klaar voor nazorg door de aannemer (handmatig nalopen op aanwezigheid van wortels). De grote depots met struiken moeten nog afgevoerd worden, zodra het weer (en de weg) het toelaat.

 

In de Deurnsche Peel zijn de grote hoeveelheden Trosbosbesstruiken bijna weg. Er is gestart met het weghalen van exemplaren die verspreid staan in het Broemeerbos.

In de Horster Driehoek zijn inmiddels de contouren van drie van de nieuwe kades zichtbaar. Op de stabiele ondergrond is een zandkern aangebracht; deze wordt nog afgewerkt met de naastgelegen grond. Nu wordt gewerkt aan de aanleg van een nieuwe kade langs de Hoofdwijk. Omdat er over het pad langs de Hoofdwijk veel gereden wordt voor het zandtransport, is het pad i.v.m. veiligheid tijdelijk afgesloten voor alle recreanten.

 

Ook in het Grauwveen zijn hydrologische maatregelen uitgevoerd, zoals het aanleggen van een dam en het verbinden van twee watergangen om het waterpeil beter te kunnen beheersen binnen één compartiment. Het plaatsen van stuwen en duikers moet in zowel Grauwveen als Horster Driehoek nog gebeuren; dat wordt in één werkgang gedaan.

 

 

Oktober 2017


Het werk schiet op, het resultaat van de maatregelen zijn zichtbaar. En soms ook niet meer…de natuur herstelt zich snel of maakt dankbaar gebruik van de nieuwe open, zonnige plekken.

In het zuidelijk deel van Mariaveen zit het werk er zo’n beetje op. In het waardevolle veenputtencomplex is zorgvuldig gewerkt; struiken zijn deels op een zeil i.p.v. met een bak afgevoerd. De stapels gerooide trosbosbesstruiken zijn deels al afgevoerd naar het depot aan de Kerkkuilenweg.

    

In het zuidoostelijke deel van de Mariapeel, tegen de Kerkkuilenweg aan, wordt nu gewerkt. Langs de rode wandelroute is al een groot deel klaar.

   

 In de Deurnsche Peel is aan de zuidwestzijde is inmiddels gestart met het verwijderen van  de daar aanwezige trosbosstruiken.

 

In de Horster Driehoek is de eerste kade aangelegd. Dit is gedaan met veel zorg voor o.a. gladde slang, das en vossenbes. De nieuwe kade is afgedekt met plaggen die tijdelijk opzij waren gelegd. Ook de vossenbes is zo weer teruggeplaatst.

   

Het aanbrengen van zand voor een kade door moerassig gebied is in volle gang. Deze nieuwe kade wordt de scheiding tussen twee compartimenten.

 

Klik hier voor een filmpje over het aanbrengen van het zand voor een kade.
Klik hier voor een filmpje over het verwerken van het zand voor een kade.

 

 

 

 

Veel andere hydrologische maatregelen in de Horster Driehoek zijn ook uitgevoerd. Sloten en greppels die water te snel afvoerden, zijn verondiept. De aanleg van dammen in wijken is gestart.

 

 

September 2017


Ruim 1 hectare fijnspar (productiebos) wordt omgevormd naar een opener gebied. De naaldbomen verdampen veel water en nemen veel licht weg, wat de natuur niet ten goede komt. Ook worden er twee randen met onder andere berk verwijderd (0,5 hectare). De open plekken die ontstaan bieden een dynamisch leefgebied voor insecten en karakteristieke diersoorten als de nachtzwaluw, levendbarende hagedis en de gladde slang. De omvorming vindt plaats van half september tot begin november 2017.

Door het droge weer tot begin september hebben de aannemers goed door kunnen werken.
In de Horster Driehoek zijn diverse sloten en greppels verondiept en is begonnen aan het uitgraven van cunetten voor de opbouw van kades. Hiervoor moet op de ene locatie dieper worden gegraven tot op de stabiele ondergrond dan op de andere.

      

In Mariaveen is de zogenaamde houtproeflocatie afgerond. Hout dat bij de werkzaamheden is vrijgekomen, is in een diepe watergang gelegd voor veenmosontwikkeling.

Bij het verwijderen van de uitheemse Trosbosbesstruiken in Mariaveen is de vooruitgang goed te zien. Het open beeld van het landschap is weer terug, met name in het zuidelijk deel vanaf de Helenaveenseweg. Karakteristieke landschapselementen en mooie veenputten zijn weer zichtbaar. Ook Zonnedauw maakt dankbaar gebruik van de open plekken.

       

 

Juli – Augustus 2017


Het werk is half juli weer gestart. In de Horster Driehoek wordt begroeiing verwijderd om de nieuwe kades aan te leggen. Ook is al wat hout geknipt om bij de sloten te kunnen die verondiept worden.

  

Het meest noordelijke deel van de Horster Driehoek is verdacht gebied en moest daarom voor de locaties waar gewerkt gaat worden, gecontroleerd worden op mogelijk aanwezige explosieven. Er zijn in totaal 6 bommen en 2 handgranaten gevonden, waarschijnlijk alle uit de Tweede Wereldoorlog. Omdat deze explosieven nog ontstekingsmechanismen bevatten, zijn ze door de Explosieven Opruimingsdienst (EOD) gecontroleerd tot ontploffing gebracht. Dit is gedaan in de zandhopen die op het depot Griendtsveen aan de Kanaalweg tegen de bosrand liggen. Hieronder een foto van de 2e vondst en een splinter van een bom na de ontploffing. Klik hier voor een filmpje van de ontploffing.

    

In Mariaveen zijn de aannemers ook weer aan het werk om de trosbosbesstruiken te verwijderen.

Klik hier voor een filmpje waarin je de aannemers aan het werk ziet.

 

Mei 2017


Het is lente in de Mariapeel. Nieuw aangelegde kades, dammen en gebruikte werkbanen worden weer groen. Op plaatsen waar Trosbosbesstruiken zijn verwijderd, zien we de eerste tekenen van veenmosontwikkeling. Belangstellenden hebben dat tijdens de excursie met de boswachter kunnen zien.

   

De voorbereidingen voor het 3e en tevens laatste werkseizoen zijn in volle gang. Aan het einde van de weg Vossenheuvel, tegen het natuurgebied aan, is een nieuw depot ingericht. Aannemers Van Beers, Van Stipdonk en De Beijer zullen vanaf half juli weer starten met het herstel van het watersysteem en de bestrijding van de Trosbosbes.

 

Maart / April 2017


Half maart is het tweede werkseizoen afgesloten. Het aanleggen van kades en dammen en verondiepen van sloten in de Driehonderd Bunders is nagenoeg gereed.

In Mariaveen zijn de vorderingen van het verwijderen van de uitheemse Trosbosbesstruiken zichtbaar in het landschap. De openheid van de Peel komt weer terug, peelbanen en veenputten worden weer zichtbaar.

 

In de nattere delen van Mariaveen hebben de aannemers al geëxperimenteerd met nieuwe machines die zorgvuldig werken in terreinomstandigheden zoals bij de veenputtencomplexen.

Klik hier voor een filmpje waarin dit is te zien.

 

Op het depot aan de Kerkkuilenweg is het grootste deel van de gerooide struiken al versnipperd en afgevoerd. Klik hier voor een filmpje waarin deze werkzaamheden zijn te zien.

De paden in de Mariapeel zijn tijdelijk hersteld. De begaanbaarheid kan op sommige plekken wat minder zijn. Omdat machines hier in het laatste werkseizoen van juli 2017 t/m voorjaar 2018 nog gebruik van gaan maken, worden de paden na afronding van het project in 2018 hersteld. De groene en rode wandelroute zijn goed begaanbaar, evenals het fietspad langs het Defensiekanaal.

  

Op verschillende plekken in en om het natuurgebied zijn informatie- en mededelingenborden geplaatst.

 

Februari 2017


De nieuwe kades aan de noordkant van Driehonderd Bunders zijn afgerond en daarin zijn stuwen geplaatst om het waterpeil achter de kades te sturen. Daarnaast is de bodem van de wijk 9 afgedicht om te voorkomen dat er water naar de ondergrond wegzakt.

 

Aan de zuidkant van de Mariapeel is de aannemer aan de slag met het verwijderen van de Trosbosbesstruiken in de omgeving van de Kerkkuilenweg.

 

 

Januari 2017


In Driehonderd Bunders zijn afgelopen maand zo’n 30 dammen in de wijken aangelegd. Dit om water langer vast te houden en een stabiel waterpeil te creëren. Dat is nodig om de bijzondere natuur in de Mariapeel te herstellen en veenmos verder te laten ontwikkelen.

  

In een nieuwe kade is een zogenaamde bentonietmat aangebracht. Deze zorgt ervoor dat water niet via de ondergrond naar het meest noordelijke compartiment van Driehonderd Bunders nabij Griendtsveen kan weglekken.

  

 

December 2016


Het werk aan het Defensiekanaal is afgerond: nieuwe kades en dammen en met leem afgedichte bodems zorgen ervoor dat er geen water meer uit de Mariapeel weglekt naar het kanaal.

20161222_121802_Defensiekanaal comp.5 gereed  20161201_100542_Defensiekanaal comp.4 gereed

In Driehonderd Bunders zijn op verschillende plaatsen sloten en greppels verondiept en is een begin gemaakt met de aanleg van dammen in oude turfvaarten.

20161208_140542_verondiepte sloot zuidzijde wijk 3  20161208_141559_verondiepte sloot noordzijde wijk 2

20161209_132954_verondiepte verbindingssloot wijk 6-7 west  20161201_102454

 

November 2016


Het verwijderen van de Trosbosbstruiken aan de zuidkant van de Mariapeel verloopt goed. De aannemers hebben reeds grote aantallen struiken afgevoerd naar het depot aan de Kerkkuilenweg. Op een aantal plekken waar vorig jaar al struiken zijn verwijderd komt veenmos nu goed tot ontwikkeling.

IMAG2654  IMAG2655

IMAG2650  IMAG2651

In een tweede compartiment van het Defensiekanaal is de bodem afgedicht, zijn nieuwe dammen met stuwen geplaatst en is een nieuwe kade aangebracht. Op een deel van het traject, waar de meest waardevolle veenputten met beschermde veenmossen aanwezig zijn, is eerst leem in de nieuwe kade aangebracht zodat er geen water weglekt naar het kanaal. Het werk aan het Defensiekanaal verplaatst zich steeds verder naar het noorden van het kanaal.

    Kleischerm 2

In Driehonderd Bunders is gestart met het verondiepen van sloten.

IMAG2596

 

Oktober 2016


Op enkele plaatsen in de wandelroute zijn nieuwe duikers met stuwen aangebracht. Ook het Broemeerkanaal heeft een nieuwe stuw, zodat het waterpeil in de Mariapeel beter geregeld kan worden. Voor amfibieën zijn enkele langwerpige poelen langs de rode wandelroute gegraven.

IMAG2508_plaatsing duiker wandelroute Mariaveen   20161011_103115_gegraven poelen rode wandelroute Mariaveen

Trosbosbesstruiken zijn verwijderd uit het gebied en in het depot aan de Kerkkuilenweg opgeslagen.

20161025_145941_depot TBB

 

De meest zuidelijke delen van het Defensiekanaal is klaar, het water staat weer terug in het kanaal. Ook is een nieuwe kade afgewerkt met grond die eerder voor de aanleg van de kade aan de kant was gezet. Aan de Griendtsveense zijde van Driehonderd Bunders is de aanleg van de kades gestart.

  

Defensiekanaal                                                                                                                                              Kade Griendtsveen

 

 

September 2016


Aan de noordzijde van de Driehonderd Bunders is gestart met het verwijderen van bos en begroeiing om kades aan te kunnen leggen.

Vrijgekapte strook voor opbouw kade noordzijde Driehonderd Bunders

Vrijgekapte strook voor opbouw kade noordzijde Driehonderd Bunders

Bij het Defensiekanaal is inmiddels voldoende werkruimte gemaakt en is de opbouw van de nieuwe kade (tevens transportbaan) zichtbaar. Van één compartiment zijn de bodem en taluds met leem waterdicht gemaakt. Hiervoor is eerst water weggepompt en slib aan de kant gezet. Beiden zijn weer teruggebracht. Enkele andere delen van het kanaal zullen ook zo worden aangepakt. De kades worden met het werk mee van zuid naar noord afgewerkt.

Aanbrengen leem Defensiekanaal

Aanbrengen leem Defensiekanaal

Het verwijderen en afvoeren van trosbosbesstruiken is in volle gang.

Aannemer De Beijer Bladel verwijdert trosbosbesstruiken met speciale knijper

Aannemer De Beijer Bladel verwijdert trosbosbesstruiken met speciale knijper

Augustus 2016


Het ondieper maken van de resterende watergangen in Mariaveen en de inrichting van de houtproeflocatie (voor veenmosontwikkeling) zijn afgerond.

   

De aannemer heeft onder ecologische begeleiding faunaschermen geplaatst langs transportbanen waar mogelijk gladde slangen voorkomen. Begin augustus is het graafwerk langs het Defensiekanaal gestart. Eerst is ruimte gemaakt om waar nodig stabiele, waterdichte kades op te kunnen bouwen en de waterbodems van het kanaal te kunnen verdichten. Oude peelbanen zijn gemarkeerd in het terrein en worden zo veel mogelijk behouden bij de werkzaamheden.

Aanbrengen faunaschermen op transportbaan

Werk Defensiekanaal gestart

Gemarkeerde peelbaan

 

Het verder verwijderen van de Trosbosbesstruiken in het zuiden van Mariaveen kon door de hoge waterstand en natte grond nog niet starten. Dit als gevolg van de regenval in juni en het tijdelijk vasthouden van water in het gebied.

 

Juli 2016


Vanaf maandag 18 juli 2016 gaat Staatsbosbeheer verder met het hoogveenherstel in het natuurgebied de Mariapeel. In het zuiden van Mariaveen gaan de aannemers aan de slag met het verwijderen van de uitheemse trosbosbesstruiken en het ondieper maken van enkele watergangen. Ook wordt deze zomer gestart met het ‘waterdicht’ maken van het Defensiekanaal (voor toelichting zie onder ‘Project’ op deze site).  In het najaar van 2016 starten de hoogveenherstelwerkzaamheden in Driehonderd Bunders. Het nieuwe werkseizoen loopt tot en met maart 2017.

Planning op LIFE+maatregelenkaart-groot 1

Maart 2016


In verband met het broedseizoen worden in de periode 15 maart – 15 juli in het kader van het project geen werkzaamheden uitgevoerd, met uitzondering van herstel van paden in de week van 21 maart.

 

Februari/maart 2016


De verharding met gebroken puin die op een deel van het pad langs de Hoofdwijk van Griendtsveen naar de Zwarte Plakweg is aangebracht, wordt voor 15 maart weggehaald. Het gebroken puin voldeed niet aan de gewenste kwaliteitseisen. Op het gehele pad komt daarna een laag schoon zand. Onder de zandlaag wordt waterdoorlatend kunststof drukdoek gelegd. Dit zorgt voor meer stabiliteit van de zandlaag.

image012-1image017Er wordt verder gegaan met het ondieper maken van watergangen in het zuidelijk deel van de Mariapeel. Het verondiepen gebeurt met zand dat aan de randen van de watergangen ligt. Extra transport van zand is daardoor niet nodig. Voor de uitvoering is het noodzakelijk dat langs de randen van de watergangen plaatselijk bomen worden weggehaald.

De  verwijdering van de trosbosbes gaat gestaag verder. De verwijderde struiken worden afgevoerd naar het hoofddepot aan de Kerkkuilenweg. Zijn de paden te nat, dan blijven een deel van de struiken in depots in het terrein liggen tot na het broedseizoen. Afvoer vanuit het terrein naar het hoofddepot gaat niet alleen plaats vinden via de bestaande uitgang aan de Kerkkuilenweg, maar ook via een aantal nieuwe uitgangen in de bosstrook langs deze weg. Afvoer vindt eveneens plaats via de uitgang bij het gemaal langs de Helenaveenseweg.

Aan het eind van de Zwarte Plakweg komen twee werkdepots. Van daaruit gaat de aannemer die belast is met de uitvoering van de hydrologische maatregelen zijn werk uitvoeren.

Proef: In het centrale deel van de Mariapeel gaat een deel van een watergang gevuld worden met boomstammen. Op deze stammen ontwikkelt zich veenmos. Meestal drijft veenmos op het water door in het water voorkomend koolzuurgas en methaangas. ’s Winters stopt de productie van deze gassen en zakt het veenmos naar de bodem en sterft af. Door de groei op de stammen zakt het niet weg en blijft het doorgroeien waardoor de ontwikkeling van het hoogveen niet onderbroken wordt. De proef moet uitwijzen of deze methode op meer plekken zinvol is.

In het zuidelijk van de Mariapeel hebben sommige paden flink te lijden onder de werkzaamheden en zijn daardoor slecht toegankelijk voor wandelaars. Gedurende de werkzaamheden blijft dit probleem bestaan. In de eerste enigszins droge periode na 15 maart krijgen de paden een opknapbeurt zodat er in de zomermaanden goed gewandeld kan worden. In het broedseizoen wordt er niet gewerkt, daarom liggen de werkzaamheden stil van half maart tot half juli.

 

Januari 2016


Een van de maatregelen die nodig zijn om tot een stabiel waterpeil te komen ten behoeve van het hoogveenherstel, is het verminderen van de waterafvoer uit het gebied. Daarom start Staatsbosbeheer binnenkort met het ondieper maken van sloten in het zuidelijk deel van de Mariapeel. Om dit werk uit te voeren is het noodzakelijk plaatselijk de bomen weg te halen die op de oever van de watergang staan. Voorlopig worden twee trajecten uitgevoerd.

 

 

December 2015


Vanaf de tweede week van november zijn aannemers bezig met de verwijdering van de image005-2trosbosbes. Dankzij de zorgvuldige werkwijze en het gebruik van aangepaste apparatuur verloopt alles naar wens. De trosbosbes, een exoot, is door zijn wateronttrekking, bladval en schaduwwerking nadelig voor het hoogveenherstel. De afvoer van de verwijderde struiken naar het depot aan de Kerkkuilenweg laat letterlijk zijn sporen na op sommige paden. Deze overlast voor wandelaars en fietsers probeert Staatsbosbeheer zo veel mogelijk te beperken, maar is niet altijd te voorkomen.

Voor het realiseren van de hydrologische maatregelen is begonnen met het merken van de bomen die gekapt worden om werkzaamheden uit te voeren in en langs watergangen. Het aanbrengen van de halfverharding in het pad langs de Hoofdwijk is tijdelijk stilgelegd. De aanleg van twee werkdepots aan het einde van de Zwarte Plakweg is uitgesteld tot januari-februari 2016.

 

 

 

November 2015


Op 11 november is de aannemer begonnen met het verwijderden van de trosbosbes en zijn de eerste struikeimage009-1n naar het depot gebracht. Naast het verwijderen van de trosbosbes is de tweede component van het project het herstel van het watersysteem in de Mariapeel. De aannemer gaat daar vanaf 25 november mee aan de gang. De werkzaamheden bestaan uit de aanleg van twee werkdepots aan het einde van de Zwarte Plakweg en het verstevigen van het pad langs de Hoofdwijk, van Griendtsveen richting Zwarte Plakweg.

Eind november wordt in het zuidelijk deel van de Mariapeel begonnen met het kappen van bomen om sloten en greppels te kunnen bereiken, die in een later stadium ondieper worden gemaakt. Deze werkzaamheden zijn in overeenstemming met het advies van de eerdere adviescommissie onder leiding van Servaas Huys.

 

 

 

 

 

September 2015


Binnenkort start Staatsbosbeheer met het verwijderen van de trosbosbes uit de Mariapeel. Langs de Kerkkuilenweg is begonnen met de aanleg van een opslagdepot, na verwijdering worden de struiken hier tijdelijk opgeslagen. Op het depot zijn tijdelijke rijbanen van gebroken puin aangelegd. Deze liggen op een ondergrond van kunststof, zodat ze na afloop van het project gemakkelijk op te ruimen zijn.